نحوه صحیح ترمز گیری با موتور سیکلت؛ تسلط بر فن ترمزگیری، یکی از مهارتهای ضروری برای سواری ایمن با موتورسیکلت است. برای توقف کنترلشده، همواره از ترمز جلو و عقب به صورت همزمان استفاده کنید. در هنگام پیچیدن، تنها در صورتی که سرعت بیش از حد باشد، در ابتدای پیچ ترمز بگیرید. با تمرین مداوم و توجه به شرایط جاده، میتوانید از سواری ایمن با موتورسیکلت لذت ببرید.
نکات مهم:
- ترکیب ترمز جلو و عقب: برای توقف ایمن و جلوگیری از لغزش، همواره هر دو ترمز را به کار گیرید.
- ترمزگیری در پیچ: از ترمزگیری شدید در حین پیچیدن خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث لغزش و واژگونی موتور شود.
- شرایط جاده: به وضعیت جاده (خشک، خیس، لغزنده) توجه کرده و با توجه به آن، شدت ترمزگیری را تنظیم کنید.
- تمرین مداوم: با تمرین مداوم در محیطی امن، به تسلط کامل بر سیستم ترمز موتورسیکلت خود دست پیدا کنید.
توجه: این راهنما تنها یک راهنمای کلی است و برای یادگیری دقیقتر و حرفهایتر، توصیه میشود در دورههای آموزش موتور سواری مبتدی شرکت کنید.
آموزش نحوه صحیح ترمز گرفتن در موتورسیکلت
ترمزگیری یکی از مهمترین مهارتهایی است که هر موتورسوار باید به آن تسلط کامل داشته باشد. ترمزگیری نادرست میتواند منجر به تصادفات جدی و جبرانناپذیر شود. در ادامه به صورت مفصل به آموزش نحوه صحیح ترمزگیری با موتورسیکلت میپردازیم.
چرا ترمزگیری صحیح اهمیت دارد؟
- ایمنی: ترمزگیری صحیح به شما کمک میکند تا در شرایط مختلف، به سرعت و با ایمنی کامل موتورسیکلت خود را متوقف کنید.
- کنترل: با تسلط بر فن ترمزگیری، کنترل کامل موتورسیکلت خود را در دست خواهید داشت و میتوانید از تصادفات جلوگیری کنید.
- کاهش فرسایش ترمزها: ترمزگیری صحیح باعث میشود که ترمزهای شما کمتر فرسوده شوند و عمر مفید آنها افزایش یابد.
بخش اول: توقف آرام و تحت کنترل
در این بخش نحوه تقوف آرام و کنترل شده با موتورسیکلت را بررسی میکنیم:
1. زمان مناسب برای ترمزگیری را بر اساس سرعت خود تعیین کنید.
زمان واکنش متوسط شما قبل از اعمال ترمز حدود 0.62 ثانیه است. با افزایش سرعت، زمان مورد نیاز برای توقف کامل نیز افزایش مییابد. به عنوان مثال، اگر با سرعت 30 مایل در ساعت (48 کیلومتر در ساعت) در حال حرکت باشید، حدود 2.39 ثانیه طول میکشد تا به طور کامل متوقف شوید و در این مدت حدود 66 فوت (20 متر) مسافت طی خواهید کرد. بنابراین، همیشه برای حفظ فاصله ایمنی کافی با وسیله نقلیه جلویی، ترمزها را به موقع اعمال کنید.
- همواره به محیط اطراف خود و سایر وسایل نقلیه توجه داشته باشید تا بتوانید در مواقع ضروری به سرعت ترمز بگیرید.
- اگر موتورسیکلت شما به سیستم ترمز ضد قفل (ABS) مجهز باشد، زمان و مسافت توقف ممکن است اندکی کاهش یابد.
- شرایط جاده نیز به طور قابل توجهی بر فاصله ترمز تأثیر میگذارد. جادههای لغزنده مانند جادههای شنی یا خیس، فاصله توقف را افزایش میدهند.
2. گاز را کم کنید.
دستگیره گاز در سمت راست قرار دارد و برای شتاب گرفتن، آن را به سمت خود میچرخانید. برای کاهش سرعت یا توقف، به آرامی دستگیره گاز را به سمت جلو بچرخانید. با رها کردن گاز، موتورسیکلت به دلیل عدم تأمین سوخت، به طور طبیعی سرعت خود را کاهش میدهد.
توجه: همزمان با ترمز گرفتن، اگر همچنان به چرخاندن دستگیره گاز به سمت خود ادامه دهید، به گیربکس و لنتهای ترمز فشار وارد شده و باعث آسیب رساندن به آنها میشوید.
3. با پای راست خود بر روی ترمز عقب فشار دهید.
اهرم ترمز عقب در جلوی پای راست شما بر روی موتورسیکلت قرار دارد. برای کاهش سرعت، با انگشتان پای راست خود به آرامی بر روی این اهرم فشار وارد کنید.
توجه: از اعمال نیروی بیش از حد خودداری کنید، زیرا قفل شدن چرخ عقب میتواند منجر به از دست دادن کنترل موتورسیکلت شود. همچنین، استفاده انحصاری از ترمز عقب میتواند باعث سرخوردن موتورسیکلت و افزایش فاصله توقف شود. برای ترمزگیری ایمن، بهتر است از ترکیب هماهنگ ترمز جلو و عقب استفاده کنید.
4. همزمان با دو انگشت، ترمز جلو را فشار دهید تا به تدریج سرعت خود را کاهش دهید.
دستگیره ترمز جلو، درست بالای دستگیره گاز در سمت راست قرار دارد. هنگام ترمزگیری، با انگشت اشاره و وسط خود، به آرامی بر روی این دستگیره فشار وارد کنید.
نکته مهم: ترمز جلو حدود 75 درصد از قدرت توقف موتورسیکلت را تأمین میکند. بنابراین، برای ترمزگیری مؤثر، استفاده از ترمز جلو ضروری است.
توجه:از فشار دادن شدید ترمز جلو با تمام انگشتان خودداری کنید. این کار میتواند باعث قفل شدن چرخ جلو و در نتیجه از دست دادن کنترل موتورسیکلت شود.
نکته: اگر چرخ جلو هنگام ترمزگیری قفل شد، به سرعت فشار بر روی دستگیره ترمز را کاهش داده و مجدداً به آرامی فشار دهید.
5. برای کاهش سرعت، کلاچ را فشار دهید.
کلاچ، اهرمی در سمت چپ دسته فرمان موتورسیکلت است. هنگام کاهش سرعت، با فشار دادن این اهرم، ارتباط بین موتور و چرخ عقب قطع میشود و در نتیجه سرعت شما کاهش مییابد. همچنین، استفاده از کلاچ به شما امکان میدهد تا دنده را به دنده پایینتر تعویض کنید.
نکته مهم: اگرچه استفاده از کلاچ به تنهایی میتواند به کاهش سرعت کمک کند، اما چراغ ترمز موتورسیکلت را فعال نمیکند. بنابراین، همواره هنگام کاهش سرعت، از ترمزهای جلو و عقب نیز استفاده کنید تا سایر رانندگان از قصد شما برای توقف آگاه شوند.
6. قبل از توقف کامل، دنده را به یک تعویض کنید.
هنگامی که سرعت خود را کاهش میدهید، با استفاده از اهرم تعویض دنده در سمت چپ پای خود، دنده موتورسیکلت را به یک تغییر دهید. قرار دادن موتورسیکلت در پایینترین دنده (دنده یک) باعث میشود که هنگام توقف کامل و شروع مجدد حرکت، کنترل موتورسیکلت آسانتر و نرمتر باشد. البته اگر پیش از کاهش سرعت، موتورسیکلت شما در دنده یک قرار داشت، نیازی به تعویض دنده موتورسیکلت نیست.
7. هنگام توقف کامل، پای چپ خود را روی زمین قرار دهید.
به محض اینکه موتورسیکلت شما کاملاً متوقف شد، پای چپ خود را از روی پدال برداشته و محکم روی زمین قرار دهید. این کار به شما کمک میکند تا تعادل خود را حفظ کرده و از واژگون شدن موتورسیکلت جلوگیری کنید. پیش از آنکه بخواهید دوباره حرکت کنید، کمی گاز دهید و سپس پای خود را از روی زمین بردارید.
دیوید ال. هاف، متخصص ایمنی موتورسیکلت:
ترمزگیری با موتورسیکلت نیازمند مهارت است. موضوع اصلی کنترل موتورسیکلت است نه صرفاً توقف آن. همیشه از هر دو ترمز جلو و عقب به طور هماهنگ استفاده کنید. ترمز جلو نیروی توقف بیشتری را فراهم میکند اما ترمز عقب به حفظ تعادل موتورسیکلت کمک میکند. در شرایط اضطراری، ترمزها را محکم اما به تدریج فشار دهید تا از قفل شدن چرخها جلوگیری شود.
بخش دوم: کاهش سرعت موتورسیکلت قبل از ورود به یک پیچ یا منحنی
در این بخش میخواهیم نحوه کم کردن سرعت در پیچها را به شما توضیح دهیم:
1. قبل از ورود به پیچ، سرعت خود را کاهش دهید.
هنگامی که به پیچ نزدیک میشوید، بهآرامی دستهی گاز را بچرخانید تا سرعت موتورسیکلت کم شود. سرعت خود را به اندازهای کاهش دهید که بتوانید به راحتی پیچ را طی کنید اما کاملاً متوقف نشوید. اگر با سرعت زیاد وارد پیچ شوید، ممکن است از مسیر خود منحرف شده و وارد لاین دیگر یا مسیر وسایل نقلیهای که از روبرو میآیند شوید.
اگر سرعتتان برای طی کردن پیچ کافی است و نیازی به استفاده از ترمز نیست، کمی به ترمز عقب فشار آورید تا چراغهای ترمز روشن شوند. این کار به سایر رانندگان هشدار میدهد که شما قصد کاهش سرعت بیشتری دارید.
2. اگر نیاز به کاهش سرعت بیشتری دارید، قبل از ورود به پیچ ترمز بگیرید.
کاهش گاز معمولاً برای کاهش سرعت در پیچ کافی است، اما در پیچهای تند ممکن است به ترمز نیاز داشته باشید. بهآرامی پای راست خود را روی ترمز عقب و دست راست خود را روی ترمز جلو فشار دهید. دقت کنید که موتورسیکلت به طور کامل متوقف نشود مگر آنکه بخواهید.
توجه: اعمال بیش از حد فشار بر هر یک از ترمزها میتواند باعث از دست دادن کنترل موتورسیکلت شود.
3. در هنگام پیچیدن، به سمت داخل پیچ متمایل شوید.
برای حفظ تعادل، زانوهای خود را به بدنه موتورسیکلت فشار داده و فرمان را به سمت پیچ بچرخانید. همزمان، بدن خود را به سمت داخل پیچ متمایل کنید تا مرکز ثقل موتورسیکلت و شما با هم هماهنگ شوند. به این ترتیب، موتورسیکلت به طور طبیعی به سمت داخل پیچ متمایل شده و کنترل آن آسانتر میشود.
در پیچهای تند و کند، تکنیکهای متفاوتی به کار ببرید:
- پیچهای معمولی: هم بدن و هم موتورسیکلت را به یک اندازه به سمت داخل پیچ متمایل کنید.
- پیچهای تند و کند: بدن خود را صاف نگه داشته و تنها موتورسیکلت را متمایل کنید تا تعادل خود را حفظ کنید.
هشدار: از ترمز گرفتن در حین پیچیدن خودداری کنید زیرا ممکن است باعث لغزش و از دست دادن کنترل موتورسیکلت شود.
4. هنگام خروج از پیچ، برای حفظ تعادل، شتاب بگیرید.
در طول پیچ، با حفظ فشار ثابت بر دستهگاز، سرعت خود را ثابت نگه دارید. در انتهای پیچ، با چرخاندن دستهگاز به سمت خود، شتاب بگیرید تا موتورسیکلت شما پایدار بماند.
بخش سوم: نحوه ترمز گیری با موتور سیکلت در شرایط مختلف جاده
اکنون نوبت آن رسیده تا تمامی حالتهای ترمز گرفتن در شرایط مختلف جاده را توضیح دهیم:
1. در هر شرایطی، هنگام توقف کامل، از هر دو ترمز استفاده کنید.
هنگام رانندگی با موتورسیکلت، همواره عادت کنید که برای کاهش سرعت یا توقف کامل، از هر دو ترمز جلو و عقب به طور همزمان استفاده نمایید. این کار به شما کمک میکند تا در شرایط اضطراری، بدون اتلاف وقت، کنترل موتورسیکلت را در دست بگیرید. برای توقف ایمن و سریع، فشار یکنواختی بر هر دو دسته ترمز وارد کنید.
2. در سطوح لغزنده، زودتر از حد معمول ترمز بگیرید.
جادههای شنی یا آسفالت خیس به دلیل کاهش اصطکاک، احتمال لغزش موتورسیکلت هنگام ترمزگیری را افزایش میدهند. بنابراین، در چنین شرایطی، پیش از آنکه به نقطه توقف موردنظر خود نزدیک شوید، ترمزگیری را آغاز کنید. همواره به اطراف خود و سایر وسایل نقلیه توجه داشته باشید و با اعمال زودهنگام ترمز، از وقوع تصادفات جلوگیری کنید. در صورت امکان، در رد پای چرخهای خودروهای دیگر حرکت کنید تا احتمال لغزش کاهش یابد.
هشدار: حتی سطوحی که به نظر میرسد برای خودروها ایمن هستند، مانند دریچههای فاضلاب یا خطکشیهای جاده، میتوانند برای موتورسیکلت خطرآفرین باشند. هنگام عبور از روی این سطوح، سرعت خود را کاهش داده و با احتیاط کامل حرکت کنید.
3. هنگام عبور از آب راکد، سرعت را کاهش داده و گاز را کم کنید.
عبور از آب راکد با سرعت بالا میتواند باعث پدیده آکوپلنینگ (آبگرفتگی) شود که در آن، لاستیکهای موتورسیکلت تماس خود را با سطح جاده از دست میدهند و کنترل وسیله نقلیه دشوار میشود. اگر سطح جاده جلوی شما براق و لغزنده به نظر میرسد، سرعت را کاهش داده، گاز را کم کنید و تا حد امکان مسیر مستقیم را حفظ کنید.
توجه مهم: در صورت از دست دادن کنترل موتورسیکلت در چنین شرایطی، از اعمال ترمز خودداری کنید، زیرا این کار میتواند وضعیت را وخیمتر کند.
4. هنگام توقف در شیب، ترمزها را نگه دارید.
اگر موتورسیکلت خود را در شیب متوقف کردید، چه رو به بالا و چه رو به پایین، احتمال حرکت موتورسیکلت به سمت پایین وجود دارد. برای حفظ تعادل، موتورسیکلت را تا حد ممکن در راستای شیب قرار دهید. پای چپ خود را روی زمین بگذارید و ترمزهای جلو و عقب را فعال نگه دارید تا از لغزش لاستیکها جلوگیری شود. [9] همچنین میتوانید سعی کنید هر دو پا را روی زمین قرار دهید و فقط از ترمز جلو استفاده کنید، اما در شیبهای تندتر ممکن است لاستیک جلو اصطکاک کافی نداشته باشد.
توضیحات تکمیلی:
- چرا در شیب باید ترمزها را نگه داشت؟ نیروی گرانش باعث میشود که موتورسیکلت در شیب به سمت پایین حرکت کند. نگه داشتن ترمزها این نیرو را خنثی کرده و از حرکت موتورسیکلت جلوگیری میکند.
- چرا پای چپ را روی زمین میگذاریم؟ قرار دادن پای چپ روی زمین به شما کمک میکند تا تعادل خود را بهتر حفظ کنید و در صورت لزوم بتوانید به سرعت واکنش نشان دهید.
- چرا در شیبهای تند ممکن است ترمز جلو کارایی نداشته باشد؟ در شیبهای تند، وزن موتورسیکلت به سمت عقب منتقل میشود و باعث کاهش اصطکاک در چرخ جلو میشود. بنابراین، استفاده از ترمز جلو به تنهایی ممکن است کافی نباشد.
منبع: wikihow