اگر تمام سالهای رانندگی خود را با خودرویی دارای گیربکس دستی گذرانده باشید، مواجهه با یک خودروی اتوماتیک ممکن است در نگاه نخست کمی گیجکننده به نظر برسد. با این حال، در عمل و پس از اندکی عادت، رانندگی با خودروهای اتوماتیک بهمراتب سادهتر از خودروهای دندهای است.
چنانچه قصد دارید برای اولین بار با یک خودروی اتوماتیک رانندگی کنید و در این زمینه پرسشهایی دارید، این راهنما میتواند برای شما مفید باشد.
با مطالعه ادامه مطلب که به نقل از سیمون میروف رئیس و مربی رانندگی آکادمی درایو ریت است، با روش روشن کردن خودرو، به حرکت درآوردن آن و نحوه پارک کردن پس از رسیدن به مقصد آشنا خواهید شد. همچنین اگر تاکنون تجربه رانندگی نداشتهاید، توصیه میکنیم تا زمان تسلط بر اصول اولیه، یک راننده باتجربه را در کنار خود داشته باشید.
این راهنما کاملا معتبر است، زیرا تمامی اطلاعات آن از مرکز آموزش WikiHow استخراج شده است:
گام اول: شروع رانندگی با خودروی اتوماتیک
در ادامه شما را با مراحل اولیه رانندگی با ماشین گیربکس اتومات آشنا می کنیم:
مرحله اول: تنظیم صندلی، آینهها و کمربند ایمنی
در آغاز، صندلی، آینهها و کمربند ایمنی را تنظیم کنید.
پس از نشستن روی صندلی راننده، اطمینان حاصل نمایید که پای راست شما بهراحتی و با کنترل کامل میتواند پدال گاز و پدال ترمز را تا انتها فشار دهد.
در صورت لزوم، موقعیت صندلی را اصلاح کرده و سپس آینهها را بهگونهای تنظیم کنید که دید مناسبی از اطراف خودرو داشته باشید. در پایان، کمربند ایمنی را ببندید.
سپس نگاهی به فضای داخلی خودرو بیندازید و با چیدمان ادوات آن آشنا شوید. این کار به شما کمک میکند تا در زمانی که خودرو هنوز متوقف است، محل چراغهای هشداردهنده، چراغهای جلو، برفپاککنها و سایر تجهیزات را شناسایی کنید.
اگر با عملکرد یا محل قرارگیری بخشی از تجهیزات آشنا نیستید، مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو میتواند راهگشا باشد. این دفترچه معمولاً در جعبه داشبورد قرار دارد و در صورت نبود آن، نسخه الکترونیکیاش غالباً در دسترس است.
مرحله دوم: پدال ترمز را فشار دهید
پیش از روشن کردن خودرو، پدال ترمز را با پای راست فشار دهید. هرچند برخی از خودروهای اتوماتیک بدون فشردن ترمز نیز روشن میشوند، اما بسیاری از آنها چنین اجازهای نمیدهند. در هر صورت، انجام این کار در تمامی موارد توصیه میشود، زیرا اطمینان بیشتری از ثابت ماندن خودرو فراهم میکند.
مرحله سوم: روشن کردن ماشین
اکنون سوئیچ را بچرخانید یا دکمه استارت را فشار دهید تا موتور روشن شود. در این مرحله، پای خود را همچنان روی پدال ترمز نگه دارید. پس از روشن شدن خودرو، بار دیگر شرایط اطراف را بررسی کنید و در صورت نیاز چراغها را روشن نمایید، سیستم تهویه را تنظیم کنید و سایر مواردی را که برای رانندگی ایمن و آسوده لازم است، آماده سازید.
مرحله چهارم: تغییر وضعیت دنده
برای خروج از محل پارک، دستهدنده را در وضعیت مناسب قرار دهید. با فشردن دکمه قفل دستهدنده که معمولاً در کناره یا بالای آن قرار دارد، وضعیت دنده را از حالت P (پارک) به D (حرکت رو به جلو) یا R (حرکت به عقب) تغییر دهید.
با قرار گرفتن دستهدنده در جای صحیح، جا افتادن آن را احساس خواهید کرد. پس از آن، دست خود را از روی دستهدنده بردارید.
در خودروهای اتوماتیک نیازی به تعویض دنده در حین رانندگی وجود ندارد، حتی اگر به رانندگی با خودروی دندهای عادت داشته باشید.
مرحله پنجم: ترمز دستی را آزاد کنید
پیش از شروع حرکت، ترمز دستی را آزاد کنید. در بیشتر خودروها، ترمز دستی به صورت یک اهرم در کنار دستهدنده قرار دارد. با فشردن دکمه انتهای اهرم، آن را پایین بیاورید تا ترمز کاملاً آزاد شود. در این زمان، پای شما همچنان باید روی پدال ترمز باقی بماند، زیرا با آزاد شدن ترمز دستی، خودرو آمادگی حرکت خواهد داشت.
در برخی خودروها، بهویژه در وانتها و شاسیبلندها، ترمز دستی به شکل یک پدال در کف خودرو تعبیه شده است که معمولاً با فشار دادن آن آزاد میشود، مگر آنکه سازوکار جداگانهای برای این کار در نظر گرفته شده باشد.
توصیه میکنیم: پیش از آزاد کردن ترمز دستی، حتماً خودرو را در وضعیت دنده مناسب قرار دهید. این کار از وارد آمدن فشار اضافی به جعبهدنده جلوگیری میکند و بهویژه زمانی که خودرو در مسیر شیبدار پارک شده باشد، اهمیت بیشتری دارد.
گام دوم: شروع رانندگی با دنده اتوماتیک در خیابان
خب، حالا نوبت به این میرسد که ماشین را حرکت دهیم و وارد خیابان های شهر شویم:
مرحله اول: ماشین را در وضعیت D قرار دهید
در هنگام رانندگی عادی، خودرو را در وضعیت D قرار دهید. این بخش، برای بسیاری از رانندگان، سادهترین و در عین حال خوشایندترین ویژگی خودروهای اتوماتیک به شمار میآید. پس از آغاز حرکت، دیگر نیازی به درگیر شدن با دستهدنده نخواهید داشت. کافی است دستهدنده را در حالت D نگه دارید، بدون توجه به سرعت حرکت. سیستم گیربکس بهصورت خودکار و متناسب با سرعت و شرایط رانندگی، دنده مناسب را انتخاب و تعویض میکند.
خودروی اتوماتیک از نظر هدایت و کنترل، تفاوتی با خودروی دنده دستی ندارد. فرمانپذیری، ترمزگیری و سایر اصول رانندگی کاملاً مشابه هستند و تنها تفاوت اصلی در این است که نیازی به تعویض دستی دنده وجود ندارد.
اگر برای نخستین بار پشت فرمان هر نوع خودرویی مینشینید، با سرعت کم حرکت کنید و فرمان را در جهتی که قصد حرکت دارید بچرخانید. با اندکی تمرین، بهسرعت به کنترل خودرو مسلط خواهید شد.
مرحله دوم: از پای راست خود هم برای گاز و هم برای ترمز استفاده کنید.
در خودروهای اتوماتیک، از پای راست برای هر دو پدال گاز و ترمز استفاده کنید. اگر پیشتر با خودروی دنده دستی رانندگی کردهاید، این شیوه برای شما ناآشنا نخواهد بود؛ با این تفاوت که در خودروی اتوماتیک پدال کلاچ وجود ندارد. در بیشتر خودروهای اتوماتیک، در سمت چپ محلی برای قرار دادن پای چپ تعبیه شده است که میتوانید در طول رانندگی پای خود را در آن قرار دهید.
هرچند برخی رانندگان حرفهای، مانند رانندگان مسابقات فرمول یک، از پای چپ برای ترمز گرفتن استفاده میکنند، اما این روش به مهارت بسیار بالا و خودروهایی با طراحی ویژه نیاز دارد. در رانندگی عادی، همواره ترمز و گاز را فقط با پای راست کنترل کنید و پای چپ را بدون استفاده نگه دارید.
در صورتی که خودروی شما به ترمز دستی پدالی مجهز است، به محل قرارگیری آن توجه داشته باشید. این پدال معمولاً در سمت چپ قرار دارد و اگرچه با پدال کلاچ اشتباه گرفته نمیشود، اما آگاهی از وجود آن برای جلوگیری از خطا ضروری است.
اگر متوجه شدید که پای چپ شما بهطور ناخودآگاه به سمت پدالها حرکت میکند، آن را عقبتر قرار دهید تا کاملاً از محدوده پدالها خارج شود.
مرحله سوم: دنده عقب
برای حرکت به عقب، خودرو را در وضعیت R قرار دهید. پیش از این کار، مطمئن شوید که خودرو کاملاً متوقف شده و پای شما روی پدال ترمز قرار دارد. سپس دکمه قفل دستهدنده را فشار داده و آن را در حالت R قرار دهید. با برداشتن پا از روی ترمز، خودرو بهآرامی شروع به حرکت به سمت عقب خواهد کرد.
در اغلب خودروهای اتوماتیک، به محض رها کردن ترمز، خودرو بهصورت خزنده حرکت میکند. هنگام دنده عقب رفتن، میتوانید از این ویژگی استفاده کنید و در بسیاری از مواقع، نیازی به فشردن پدال گاز نخواهد بود.
به خاطر داشته باشید که هنگام حرکت به عقب، جهت حرکت چرخهای عقب برعکس جهت چرخاندن فرمان است؛ بنابراین برای هدایت خودرو به سمت راست، باید فرمان را به سمت چپ بچرخانید و برعکس.
مرحله چهارم: استفاده از دنده های پایین
در شرایطی که به قدرت بیشتر و سرعت کمتر نیاز دارید، میتوان از دندههای پایینتر استفاده کرد. در برخی خودروها، این وضعیت با حرف L در زیر D مشخص شده است و در برخی دیگر با اعداد 1 و 2. قرار دادن دستهدنده از حالت D در این وضعیتها، خودرو را در دندههای پایین نگه میدارد. این قابلیت بهندرت مورد استفاده قرار میگیرد، اما در مواقع خاص میتواند بسیار کاربردی باشد. از دندههای پایینتر در شرایط زیر استفاده کنید:
-
یدککشی: برای مسیرهای کوتاه، قدرت بیشتری در اختیار خودرو قرار میدهد.
-
شرایط زمستانی و لغزنده: به افزایش چسبندگی لاستیکها کمک کرده و از هرزگردی چرخها جلوگیری میکند.
-
شیبهای تند: در سربالایی، فشار وارده بر موتور را کاهش میدهد و در سرازیریها، از فرسودگی بیش از حد ترمزها جلوگیری میکند.
مرحله پنجم: هرگز خلاص نکنید
از قرار دادن خودرو در حالت N (خلاص) خودداری کنید، مگر در مواقعی که خودرو در حال یدککشی است. در خودروهای دنده دستی، حالت خلاص کاربرد فراوانی دارد، اما در خودروهای اتوماتیک استفاده از آن بسیار محدود است.
برخی تصور میکنند که قرار دادن خودرو در حالت خلاص هنگام توقف پشت چراغ قرمز موجب صرفهجویی در مصرف سوخت میشود، اما در عمل این صرفهجویی، در بهترین حالت، بسیار ناچیز است. در مقابل، این کار تنها باعث افزایش استهلاک و فشار غیرضروری بر گیربکس خودرو خواهد شد.
گام سوم: پارک کردن ماشین با دنده اتوماتیک
حالا بیایید با نحوه پارک کردن ماشین با دنده اتومات آشنا شوید:
مرحله اول: قرار دادن دنده در حالت R برای ورود به محل پارک
در صورتی که محدودیت یا مقررات خاصی برای محل پارک وجود نداشته باشد، معمولاً ورود به فضای پارک با دنده عقب انجام میشود.
برای این کار، ابتدا خودرو را با فشردن پدال ترمز بهطور کامل متوقف کنید. سپس دستهدنده را در وضعیت R قرار دهید.
پس از آن، پای خود را بهآرامی از روی ترمز بردارید و در صورت نیاز، با فشار ملایم پدال گاز، خودرو را بهصورت کنترلشده به داخل فضای پارک هدایت کنید.
مرحله دوم: درگیر کردن ترمز دستی
پس از توقف کامل خودرو در محل پارک، ترمز دستی را فعال کنید. در تمام این مدت، پای خود را روی پدال ترمز نگه دارید تا از حرکت ناخواسته خودرو جلوگیری شود. برای درگیر کردن ترمز دستی اهرمی، دکمه انتهای اهرم را فشار داده و آن را به سمت بالا بکشید تا صدای درگیر شدن آن شنیده شود. پس از اطمینان از فعال شدن ترمز، دکمه را رها کرده و دست خود را از روی اهرم بردارید.
در خودروهایی که ترمز دستی بهصورت پدالی طراحی شده است، کافی است پدال مربوطه را تا انتها فشار دهید تا ترمز درگیر شود.
برای اطمینان از عملکرد صحیح ترمز دستی، میتوانید بهآرامی پای خود را از روی پدال ترمز بردارید. در صورتی که خودرو ثابت باقی بماند، ترمز دستی بهدرستی فعال شده است. توصیه میشود پیش از تغییر وضعیت دنده، حتماً ترمز دستی را درگیر کنید.
مرحله سوم: قرار دادن دنده در حالت P
پس از فعال کردن ترمز دستی، دستهدنده را در وضعیت P قرار دهید. برای این کار، دکمه قفل کنار دستهدنده را فشار داده و آن را تا انتها به سمت P حرکت دهید.
در این حالت، خودرو در وضعیت پارک قرار میگیرد و نیازی به استفاده از حالت خلاص وجود ندارد. به خاطر داشته باشید که حرف P مخفف واژه «پارک» است و صرفاً برای توقف و پارک خودرو به کار میرود.
مرحله چهارم: تنظیم فرمان در محلهای شیبدار
در صورتی که خودرو را در مسیر شیبدار پارک میکنید، چرخاندن فرمان میتواند ایمنی بیشتری ایجاد کند. این کار باعث میشود در صورت حرکت ناخواسته خودرو، مسیر آن کنترلشدهتر باشد. بهطور معمول، هنگام پارک در سرازیری، چرخها باید به سمت جدول و هنگام پارک در سربالایی، از جدول دور شوند.
اگر خودرو را در یک ورودی شیبدار پارک کردهاید، فرمان را بهگونهای تنظیم کنید که در صورت حرکت، خودرو به داخل خیابان هدایت نشود.
مرحله پنجم: خاموش کردن خودرو
در پایان، خودرو را خاموش کنید. سوئیچ را بچرخانید یا دکمه خاموشکن را فشار دهید تا موتور متوقف شود. اکنون فرآیند پارک کردن ماشین با دنده اتوماتیک به پایان رسیده است. فراموش نکنید کلیدها را با خود بردارید و درهای خودرو را قفل کنید.














